Hôm nay mình ngồi nghĩ, NotebookLM – công cụ mà ai cũng nghe, nhiều người dùng, nhưng liệu bạn đã vắt kiệtđược hết tiềm năng của nó chưa?
Hay bạn đang dùng nó như cách dùng Gemini, chatGPT… rồi thấy “ừ thì cũng được”, nhưng chưa thấy WOW?
Thật ra, NotebookLM giờ đây đã tiến hóa mạnh mẽ – từ Podcast tự động, Mindmap trực quan, đến hàng loạt tính năng mà ít người khai thác hết. Nhưng không phải lúc nào nó cũng hoàn hảo.
Dưới đây là 8 tips thực chiến từ kinh nghiệm vọc nghiệm của mình – cả phần hay lẫn phần gào. Đọc xong, bạn sẽ biết dùng NotebookLM đúng chỗ, đúng lúc, thay vì kỳ vọng nó làm tất cả (rồi thất vọng).
TIP 1: TÓM TẮT TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU – HỖ TRỢ ĐƯỢC PHẦN NÀO
Report dài loằng ngoằng thì NotebookLM có thể tóm tắt được. Nhưng đừng kỳ vọng quá.
Cách làm:
- Upload các file report vào NotebookLM
- Hỏi: “Trích xuất các số liệu thống kê và insight mấu chốt về quy mô thị trường, tốc độ tăng trưởng và phân khúc chính của thị trường TPCN từ tài liệu”
- Nhận câu trả lời kèm trích dẫn
Nhưng thực tế:
- Với report chuyên sâu, NotebookLM có thể bỏ sót insight quan trọng
- Kết quả tóm tắt thường khá “an toàn”, thiếu góc nhìn sâu
- Vẫn phải đọc lại tài liệu gốc để kiểm tra độ chính xác
- Nếu tài liệu có nhiều biểu đồ, bảng số liệu phức tạp – bạn càng nhận ra sự “hời hợt”
Case của mình: 3 file nghiên cứu thị trường mỹ phẩm, NotebookLM tóm tắt được khung chung về xu hướng. Nhưng những insight tinh tế, những con số quan trọng – mình vẫn phải tự đọc và bổ sung với thực tế về ngành, góc nhìn cá nhân. Nó giúp giảm thời gian phần nào, nhất là các báo cáo tiếng Anh, chứ không phải “mười lăm phút xong việc” như nhiều người nghĩ.
TIP 2: AUDIO OVERVIEW – NGHE HAY NHƯNG CÓ HẠN CHẾ
Tính năng tạo podcast tiếng Việt này nghe thú vị. Nhưng đừng kỳ vọng content “broadcast quality”.
Ứng dụng thực tế:
- Nghe tổng quan tài liệu khi đang lái xe, tập thể dục
- Dùng cho team nội bộ để tiếp cận thông tin nhanh
- Thay đổi 1 phần cách onboarding hiện tại
- Content cho các buổi brief nội bộ
Hạn chế rõ ràng ở hiện tại:
- Giọng AI vẫn còn hơi “máy móc”, chưa tự nhiên hoàn toàn
- Nội dung đôi khi lặp lại, thiếu mạch lạc
- Không thể custom được giọng, tone, cách dẫn dắt
- Đừng nghĩ lấy cái này làm content marketing cho khách hàng – chất lượng chưa đến mức đó
Góc nhìn thật:
- Mình dùng để nghe qua các guideline, quy trình cho tiện. Nhưng với content quan trọng, mình vẫn phải đọc kỹ lại
- Audio Overview chỉ là “bước đầu làm quen”, không thay thế được việc đọc hiểu kỹ lưỡng
- Bóc tách nhỏ để chi tiết, đừng cố gắng dồn nguyên tài liệu, cả cuốn sách
TIP 3: SO SÁNH ĐỐI THỦ – HỖ TRỢ ĐƯỢC NHƯNG CHƯA ĐỦ
NotebookLM giúp so sánh được sản phẩm đối thủ. Nhưng nó chỉ làm việc với data bạn cho vào – không tự tìm kiếm được.
Workflow:
- Upload tài liệu về các sản phẩm đối thủ, thường anh em sẽ lấy link url website
- Hỏi về điểm khác biệt, phân tích SWOT
- Nhận bảng so sánh
Thực tế là:
- Bạn phải tự kiếm và upload tài liệu về đối thủ trước. CÁI BẠN THẤY THỰC TẾ LÀ CÁI HỌ MUỐN BẠN THẤY
- NotebookLM chỉ so sánh những gì có trong tài liệu, không tự suy luận được insight sâu
- Phân tích positioning, chiến lược – vẫn cần chuyên môn marketing của bạn
- Nếu thiếu dữ liệu quan trọng, kết quả sẽ thiên lệch
Case: Phân tích các thương hiệu collagen, NotebookLM chỉ đọc được những gì trong tài liệu. Insight hay “chiến lược tiếp cận kênh phân phối” bạn đừng cố gắng “đòi hỏi”. Nó chỉ giúp “tổng hợp thông tin”, chứ không phải “phân tích chiến lược”.
TIP 4: MINDMAP – TIỆN NHƯNG HƠI CƠ BẢN
Mindmap tự động nghe hay, nhưng chất lượng… khá cơ bản.
Cách dùng:
- Upload tài liệu, bấm tạo Mindmap
- Nhận sơ đồ phân nhánh
Hạn chế thực tế:
- Cấu trúc Mindmap thường khá đơn giản, thiếu chiều sâu
- Không linh hoạt như khi bạn tự vẽ
- Không thể custom màu sắc, layout theo ý muốn
- Kiểu mới chỉ Map, chưa Mind
Thẳng thắn: Mình thấy Mindmap của NotebookLM chỉ dùng được cho việc “nháp ý tưởng nhanh”. Nếu cần present cho client hay làm tài liệu chính thức, mình vẫn phải vẽ lại bằng các công cụ chuyên dụng như Xmind, Miro. Coi nó như bước draft thôi.
TIP 5: DISCOVER SOURCE – TIỆN NHƯNG CẦN LỌC KỸ
Tính năng tìm nguồn tự động này tiện, nhưng chất lượng nguồn không đồng đều.
Cách dùng:
- Nhấn “Discover”, mô tả chủ đề. Hoặc bạn nghiên cứu nhau/ nghiên cứu sâu với source web hoặc Google Drive
- NotebookLM tự tìm nguồn
Vấn đề gặp phải:
- Nguồn được đề xuất không phải lúc nào cũng uy tín
- Đôi khi trả về các blog cá nhân thay vì nguồn chính thống
- Vẫn phải mất công kiểm tra độ tin cậy của từng nguồn
- Với chủ đề chuyên sâu (y tế, khoa học), kết quả không đủ chính xác
Kinh nghiệm: Khi research về thành phần TPCN, NotebookLM đề xuất toàn blog làm đẹp, thiếu các nghiên cứu khoa học uy tín. Mình vẫn phải tự tìm thêm trên PubMed, Google Scholar. Discover Source chỉ là “gợi ý sơ bộ”, không thay thế được việc research chuyên nghiệp.
TIP 6: TẠO FAQ – CÓ ĐƯỢC NHƯNG CẦN CHỈNH NHIỀU
FAQ tự động nghe hấp dẫn, nhưng kết quả thường cần edit lại khá nhiều.
Quy trình:
- Upload thông tin sản phẩm
- Yêu cầu tạo FAQ
- Nhận danh sách câu hỏi và câu trả lời
Thực tế:
- Câu hỏi đôi khi hơi “sáo rỗng”, không phải điều khách thực sự quan tâm
- Câu trả lời thiếu tone của thương hiệu, nghe rất “AI”
- Phải mất công chỉnh sửa lại gần hết
- Không hiểu được insight tâm lý khách hàng
Thật lòng: FAQ do NotebookLM tạo ra chỉ dùng được làm “outline”. Mình vẫn phải dựa trên kinh nghiệm làm việc với khách hàng thật để viết lại cho phù hợp.
TIP 7: PHÂN TÍCH FEEDBACK – HỖ TRỢ ĐƯỢC NHƯNG MẤT NHIỀU “TINH TẾ”
Tổng hợp feedback được, nhưng thiếu đi sự “hiểu” tâm lý khách hàng.
Cách làm:
- Copy review vào NotebookLM
- Hỏi về vấn đề chính
Hạn chế:
- Không hiểu được ngữ cảnh, “ẩn ý” trong feedback
- Bỏ sót những “insight” quan trọng giữa các dòng
- Với tiếng Việt, đôi khi hiểu sai nghĩa do không nắm được cách dùng từ địa phương
TIP 8: TRUY VẤN QUY TRÌNH – TỐT CHO VIỆC TRA CỨU CƠ BẢN
Tra cứu guideline, quy trình thì OK. Nhưng đừng kỳ vọng nó “hiểu” quy trình.
Ứng dụng:
- Upload quy trình, guideline
- Hỏi khi cần tra cứu
Giới hạn:
- Chỉ trả về thông tin có sẵn, không giải thích “tại sao”
- Không tư vấn được khi gặp tình huống ngoại lệ
- Với quy trình phức tạp có nhiều bước phụ thuộc – nó dễ hiểu nhầm
- Vẫn cần người có kinh nghiệm để giải thích cho nhân viên mới
Thực tế: Dùng để tra cứu nhanh “quy trình duyệt content có mấy bước” thì OK. Nhưng “trong tình huống này thì xử lý thế nào” – NotebookLM không tư vấn được. Vẫn cần leader giải đáp.
ĐÚNG CHỖ, ĐÚNG LÚC – KHÔNG CẦN HOÀN HẢO
Dân marketing chúng mình cần phải hiểu rõ giới hạn của công cụ, để dùng đúng chỗ.
Và cái rõ này bạn cần vọc mạnh, sâu theo case của mình.
Đừng kỳ vọng nó làm tất cả, cũng đừng vứt bỏ nó hoàn toàn.
Phù hợp vẫn hơn Hoàn hảo – đúng không ae?
Bạn có nhiều lựa chọn cho công việc của mình, nhưng cái mất thời gian là bạn LỰA nhưng chưa CHỌN để dùng.
CHỌN, dùng cho case thực tế để đánh giá, HỢP LÀ DỨT.
