ĐỪNG PHI BỪA – HÃY PHI ĐÚNG ĐƯỜNG: LỜI CHIA SẺ & CHÚC NĂM MỚI TỪ DÂN LƯỜI, THÍCH TỐI ƯU
Chiều mùng 5 Tết, thoải mái 1 ngày sau khi vào lại Sài Gòn. Bật con máy ở góc nhỏ sau hơn 1 tuần em nó “vui tết”, nhấp ly trà hoa cúc, ngồi ngẫm lại hành trình hơn 3 năm thủ thỉ cùng AI. Từ những ngày đầu vọc ChatGPT, Claude, Gemini, rồi tới Biệt đội Tối ưu, Bot AI, Lark, hệ sinh thái Google… gần đây Antigravity, OpenClaw tới giờ nhìn lại thấy rõ một điều:
“Người đi nhanh chưa chắc đi xa. Người đi đúng mới bền”
Bính Ngọ 2026 – năm con Ngựa Lửa. Ai cũng muốn phi nhanh, phi mạnh.
Nhưng dân Lười như mình lại nghĩ khác: phi đúng hướng, tiết kiệm sức, mà vẫn tới đích. Đó mới là tối ưu.
Và đây là 3 trụ cột mình đúc kết cho hành trình AI năm nay, cũng là điều mình chia sẻ với các anh em đồng môn trong những buổi thủ thỉ gần đây:
TRỤ 1: CHUYÊN MÔN SÂU – NỀN MÓNG KHÔNG AI NÀO THAY THẾ ĐƯỢC
Mình thấy rất nhiều bạn lao vào học AI mà quên mất một điều cốt lõi: AI là công cụ khuếch đại. Nó khuếch đại cái bạn đã có, chứ không tạo ra cái bạn chưa có.
Ví dụ thực tế từ mình: Mảng chăm sóc sức khoẻ, dược phẩm mình làm hơn chục năm. Khi dùng AI để tạo nội dung, tư vấn chiến lược, lên kế hoạch – kết quả ra khác hẳn so với người mới chạm lĩnh vực này. Không phải vì mình giỏi AI hơn, mà vì mình biết đâu là đúng, đâu là sai trong ngành của mình.
Chuyên môn sâu giúp bạn:
1. Một là, biết đặt câu hỏi đúng cho AI. Người không có chuyên môn hỏi “viết cho tôi bài về sản phẩm X”. Người có chuyên môn biết hỏi “phân tích thành phần ABC tác động thế nào tới nhóm đối tượng Y trong bối cảnh Z, với giọng văn chuyên gia nhưng dễ hiểu”.
2. Hai là, biết đánh giá kết quả AI trả về. AI có thể tự tin nói sai. Nếu bạn không có nền tảng, bạn sẽ dùng cái sai đó mà không hay.
3. Ba là, tạo ra giá trị mà AI đơn thuần không thể thay thế. Kinh nghiệm thực chiến, góc nhìn từ va chạm thực tế, cảm xúc trong từng quyết định – những thứ này máy chưa có được.
Và góc Bửu Trung: AI không thay thế chuyên gia. AI biến chuyên gia thành siêu chuyên gia. Nên trước khi chạy theo công cụ, hãy mài sắc cái nghề của mình trước đã.
TRỤ 2: HIỂU BIẾT AI CƠ BẢN – KHÔNG CẦN XOÁY MẠNH KỸ THUẬT, CHỈ CẦN HIỂU ĐỂ DÙNG ĐÚNG
Mình vẫn hay nói với anh em: bạn không cần hiểu cách động cơ ô tô hoạt động để lái xe giỏi. Nhưng bạn cần biết khi nào đổ xăng, khi nào thay nhớt, khi nào nên đi đường nào.
Với AI cũng vậy. Hiểu biết cơ bản ở đây không phải là biết lập trình hay hiểu thuật toán. Mà là:
1. Hiểu bản chất: AI tạo sinh hoạt động dựa trên dự đoán từ ngữ tiếp theo. Nó không “hiểu” như con người. Biết điều này giúp bạn đặt kỳ vọng đúng và sử dụng hiệu quả hơn.
2. Hiểu điểm mạnh và giới hạn: Mỗi công cụ AI có thế mạnh riêng. Mình dùng Gemini cho việc này, Claude cho việc kia, còn Google AI Studio cho nhu cầu khác. Không có cái nào “thần thánh” cân hết tất cả. Hoặc có những lúc lại chỉ dùng sổ và viết, bỏ qua AI :>
3. Hiểu cách giao tiếp: Từ “nghĩ sao nói vậy” tới có chủ đích với vai trò, ngữ cảnh, mong muốn. Sức mạnh của từ ngữ khi trao đổi với AI là điều mình luôn chia sẻ. Viết khác viết lại, tóm tắt khác phân tích – động từ, danh từ, tính từ hay các thuật ngữ chuyên môn bạn chọn định hướng cách AI xử lý.
4. Hiểu về dữ liệu cá nhân: Cái gì nên đưa vào AI, cái gì không. Bảo mật không phải chuyện đùa, nhất là câu chuyện của Biz.
Góc Bửu Trung: Bạn không cần biết tất cả. Chỉ cần biết đủ để dùng đúng, dùng hiệu quả, và không bị AI “dắt mũi”. Kiểu dân Lười ấy – ít mà chất.
TRỤ 3: HỌC HỎI CHỦ ĐỘNG THEO NGUYÊN TẮC FILTER – FOCUS – FLOW
Đây là phần mình tâm đắc nhất, cũng là điều mình thực hành hàng ngày và chia sẻ liên tục với anh em.
Thời đại này thông tin quá nhiều. Công cụ AI mới ra mỗi ngày. Group nào cũng chia sẻ tới tấp. Nếu không có bộ lọc, bạn sẽ ngộp. Mà ngộp rồi thì nản, nản rồi thì bỏ.
Nguyên tắc của mình:
Bước một – FILTER (Lọc): Đây là tư duy mình thấm nhất và áp dụng nghiêm ngặt mỗi ngày. Lọc bỏ bớt, ưu tiên điều đơn giản và cần thiết. Mỗi tuần mình dành thời gian dọn bỏ kiến thức “cũ”, đừng để bị ngộp bởi “rác”. Có cái mở trang đăng ký xong thấy không phù hợp là thoát luôn. Không tiếc. Nhiều hay ít, quan trọng là phù hợp. Mà sự phù hợp cần phải có va chạm mới thấm được.
Bước hai – FOCUS (Tập trung): Sau khi lọc, tập trung vào cái cốt lõi. Bản thân mình hàng ngày cũng chỉ gắn bó với vài công cụ chính. Không chạy theo mọi xu hướng. Tập trung vào cái mình cần, cái phù hợp với nghề của mình, với mục tiêu của mình. Thà giỏi một vài cái còn hơn biết lơ mơ cả trăm cái.
Bước ba – FLOW (Dòng chảy): Khi đã lọc và tập trung xong, hãy để kiến thức chảy vào công việc thực tế. Học đi đôi với hành. Nghe ít, học chủ động, thực hành nhiều. Quan trọng nhất là phần thực hành từng trường hợp cụ thể để thấy được cái chưa đúng và điều chỉnh. Mình vẫn luôn nói: cứ mò mẫm liên tục trên con đường tối ưu.
Và góc Dân Lười: FILTER để không ngộp. FOCUS để không loãng. FLOW để không lý thuyết suông. Ba bước này tạo nên vòng lặp học hỏi bền vững, kiểu dân Lười nhưng vẫn đi xa.
TINH THẦN NGỰA LỬA BÍNH NGỌ – SỰ TƯƠNG QUAN
Nói tới Bính Ngọ, người Việt mình hay nhắc tới con ngựa với tinh thần phóng khoáng, mạnh mẽ, không ngại đường xa. Ngựa Lửa lại càng đặc biệt – nóng bỏng, quyết liệt, đầy năng lượng.
Nhìn lại 3 trụ cột mình chia sẻ, thấy sự cộng hưởng rõ ràng:
1. Chuyên môn sâu chính là đôi chân ngựa vững chắc. Ngựa không có chân khoẻ thì phi kiểu gì cũng ngã. Chuyên môn là nền tảng để bạn đứng vững trong thời đại AI thay đổi chóng mặt. Đôi chân đó được rèn luyện qua bao năm va chạm, không phải thứ có thể tạo ra qua đêm.
2. Hiểu biết AI cơ bản là yên cương và dây cương. Giúp bạn điều khiển sức mạnh của ngựa đúng hướng. Không có yên cương, sức mạnh trở thành hỗn loạn. Hiểu AI đủ để dùng đúng, không cần biết hết, nhưng cần biết cách “cầm cương” cho phù hợp.
3. FILTER – FOCUS – FLOW chính là con đường ngựa phi. Ngựa giỏi không phi bừa qua mọi cánh đồng. Ngựa giỏi chọn đường, giữ nhịp, và phi với dòng chảy tự nhiên nhất. FILTER là chọn đường. FOCUS là giữ nhịp. FLOW là phi tự nhiên, mượt mà, không gắng sức mà vẫn nhanh.
Và tinh thần Lửa trong Bính Ngọ – đó là ngọn lửa đam mê, sự nhiệt huyết không tắt. Nhưng lửa cần kiểm soát. Lửa cháy đúng chỗ sưởi ấm cả nhà. Lửa cháy bừa thiêu rụi tất cả. Tư duy FILTER chính là cách mình kiểm soát ngọn lửa đó.
ĐÔI DÒNG TÂM TRẠNG ĐẦU NĂM
Nhìn lại hành trình, từ những ngày đầu ngáo ngơ với AI, tới giờ đã có Biệt đội Tối ưu, có hệ thống Wiki rõ ràng, có quy trình ứng dụng chi tiết cho cá nhân và team hơn… mình thấy điều quan trọng nhất không phải là biết nhiều công cụ. Mà là biết mình cần gì, lọc đúng cái phù hợp, và kiên trì tối ưu mỗi ngày.
NĂM 2026, BỬU TRUNG GỬI LỜI CHÚC ĐẾN ĐỒNG LƯỜI:
1. Chân vững: Mài sắc chuyên môn, đừng bỏ nghề chạy theo công cụ.
2. Cương chắc: Hiểu AI đủ dùng, đừng để AI dùng mình.
3. Đường đúng: FILTER – FOCUS – FLOW. Lọc, tập trung, và để mọi thứ chảy tự nhiên vào công việc.
4. Lửa cháy đúng chỗ: Nhiệt huyết có, nhưng kiểm soát. Đừng ngộp, đừng nản, đừng bỏ giữa đường.
5. Phi đúng hướng, mọi thứ sẽ đến. Kiểu Lười mà hiệu quả ấy.
Bạn đang có định hướng gì cho năm Ngựa Lửa này? Liệu chúng ta có cơ hội chạm và kết nối cùng nhau. Chia sẻ cùng Trung nhé.
Bửu Trung – Dân Lười, thích Tối ưu
#buutrung #luoithichtoiuu #lazyAI #binhngo2026 #FilterFocusFlow
